اگر دستگاه شما زمان زیادی برای بوت شدن نیاز دارد و تصور میکنید دلیل آن سن دستگاه است، اشتباه است. مشکل واقعی تعداد زیاد برنامههایی است که هنگام راهاندازی ویندوز اجرا میشوند. غیرفعال کردن برنامههای غیرضروری باعث افزایش سرعت بوت میشود. این تغییر روی دو دستگاه اعمال شد و تفاوت قابل توجهی مشاهده شد.
روش اجرای تست
برای بررسی تأثیر برنامههای استارتاپ روی زمان بوت، آزمایش در سه مرحله انجام شد. ابتدا همه برنامههای استارتاپ فعال نگه داشته شدند و زمان متوسط بوت کامل ویندوز ثبت شد تا به عنوان پایه مقایسه استفاده شود.
در مرحله دوم، تمام برنامههای استارتاپ، حتی برنامههای مفید معمول، غیرفعال شدند و دستگاه چندین بار راهاندازی مجدد شد. همانطور که انتظار میرفت، زمان بوت کاهش یافت. این روش عملی نبود زیرا برخی برنامهها باید هنگام بوت اجرا شوند، اما تأثیر کلی برنامههای استارتاپ را نشان داد.
در مرحله سوم، تنها برنامههای ضروری فعال باقی ماندند و برنامههای غیرضروری غیرفعال شدند. این مرحله واقعیترین نتیجه را ارائه داد: بوت سریعتر بدون غیرفعال کردن فرآیندهای کلیدی. برای دقت بیشتر، هر مرحله چند بار آزمایش شد و میانگین زمان بوت محاسبه شد.
نتایج آزمایش
سه مرحله آزمایش به شرح زیر نامگذاری شدند:
- Baseline — همه برنامههای استارتاپ فعال
- All Disabled — همه برنامههای غیرسیستمی غیرفعال
- Selective — برنامههای ضروری فعال، غیرضروری غیرفعال
زمان بوت ثبتشده برای هر دستگاه:
| دستگاه | Baseline | All Disabled | Selective |
|---|---|---|---|
| دستگاه ۱ | ۱ دقیقه ۱۰ ثانیه | ۵۱ ثانیه | ۵۹ ثانیه |
| دستگاه ۲ | ۲۷ ثانیه | ۲۰ ثانیه | ۲۳ ثانیه |
دستگاه اول سختافزار ضعیفتری داشت و از HDD استفاده میکرد، در حالی که دستگاه دوم جدیدترین مشخصات و SSD داشت. طبیعتاً دستگاه اول به طور پیشفرض کندتر بود.
نتایج نشان میدهد بیشترین زمان بوت مربوط به مرحله Baseline و کمترین زمان با غیرفعالسازی همه برنامههای استارتاپ بوده است. با غیرفعالسازی انتخابی، زمان بوت کاهش یافت بدون آنکه برنامههای ضروری غیرفعال شوند. با این حال، برنامههای استارتاپ تنها عامل زمان بوت نیستند؛ مشخصات سختافزاری مانند سرعت پردازنده، نوع حافظه (SSD یا HDD)، ظرفیت RAM و بهینهسازی UEFI/BIOS نیز بر عملکرد بوت تأثیر دارند.
چگونه برنامههای استارتاپ را بررسی و غیرفعال کنیم
برای بررسی برنامههای فعال در استارتاپ، روی دکمه استارت راستکلیک کرده، Task Manager را باز کرده و به تب Startup Apps بروید. برنامهها و میزان تأثیر آنها بر بوت نمایش داده میشود تا تصمیمگیری آسانتر شود.
برای غیرفعال کردن برنامهای، روی آن راستکلیک کرده و Disable را انتخاب کنید.
همچنین از طریق Settings میتوان برنامههای استارتاپ را مدیریت کرد:
Start → Settings → Apps → Startup. در این بخش میتوان برنامهها را فعال یا غیرفعال کرد.
چگونه زمان بوت را بهطور دقیق اندازهگیری کنیم
روش ساده استفاده از کرنومتر است. نقطه شروع میتواند فشار دادن دکمه پاور و نقطه پایان آماده شدن دسکتاپ و آیکنها باشد. زمان بوت را ۳–۵ بار اندازهگیری و میانگین آن را محاسبه کنید.
روش دقیقتر استفاده از Event Viewer است:
Applications and Services Logs > Microsoft > Windows > Diagnostics-Performance > Operational → فیلتر بر اساس Event ID 100 که BootDuration و زمان بوت را به میلیثانیه نمایش میدهد.
نتیجه کلی این است که غیرفعال کردن برنامههای استارتاپ باعث کاهش زمان بوت میشود، حتی اگر فقط چند ثانیه سریعتر شود. بنابراین برای آماده شدن سریعتر سیستم، برنامههایی که هنگام راهاندازی اجرا میشوند را بررسی و مدیریت کنید.
