اگر سیستم خود را به صورت دوگانه با ویندوز و لینوکس بوت میکنید و با فرآیند بوت کند یا مشکلات سیستمی مواجه هستید، احتمالاً علت آن تنظیمات BIOS/UEFI است که برای سیستمهای تکسیستم طراحی شدهاند. تغییر چند گزینه در BIOS میتواند این مشکلات را برطرف کند و تنها چند دقیقه زمان میبرد.
۱. تنظیم اولویت بوت (Boot Priority)
هدف اصلی بوت دوگانه انتخاب سیستمعاملی است که میخواهید راهاندازی شود. معمولاً سیستم بهطور خودکار اولین سیستمعاملی را که در اولویت بوت قرار دارد اجرا میکند، که اغلب ویندوز است. اگر بیشتر از لینوکس استفاده میکنید یا هر دو سیستم بهطور مساوی کاربرد دارند، بهتر است لینوکس را در اولویت بوت قرار دهید تا GRUB (بوتلودر لینوکس) بهطور خودکار باز شود و بتوانید سیستمعامل موردنظر را انتخاب کنید. این تنظیم در BIOS/UEFI معمولاً در بخش «Boot Option Priorities» قابل دسترسی است.
GRUB قابل تنظیم است و میتوان ظاهر آن، سیستمعامل پیشفرض، تایمر انتظار و دستورات سفارشی را تغییر داد تا مشکلات بوت بهتر مدیریت شوند.
۲. غیرفعال کردن Fast Boot و Fast Startup
Fast Boot در BIOS/UEFI برخی بررسیها و فرآیندهای سختافزاری را رد میکند تا سیستم سریعتر بوت شود، اما ممکن است بوتلودر یا GRUB را رد کند و مستقیماً وارد سیستمعامل پیشفرض شود. همچنین ممکن است دستگاههای USB هنگام بوت غیرفعال شوند و امکان انتخاب سیستمعامل را محدود کنند.
Fast Startup در ویندوز ۱۰ و ۱۱ حالت هیبریدی خاموش کردن سیستم است که باعث میشود بخشی از سیستم در حالت هیبرنیت ذخیره شود و دسترسی سایر سیستمها به دیسک محدود شود، که در بوت دوگانه میتواند باعث ایجاد مشکل شود. توصیه میشود هر دو گزینه غیرفعال شوند.
۳. غیرفعال کردن Secure Boot (در صورت نیاز)
Secure Boot بررسی میکند که بوتلودر دارای امضا و گواهی معتبر است یا خیر. برخی توزیعهای لینوکس مانند Arch از گواهی مایکروسافت استفاده نمیکنند و بدون تغییر Secure Boot مسدود میشوند. در این صورت میتوان Secure Boot را در BIOS > Secure Boot غیرفعال کرد. البته برخی توزیعها مانند Ubuntu و Linux Mint با Secure Boot سازگار هستند و میتوان آن را فعال نگه داشت.
۴. فعال کردن پشتیبانی از مجازیسازی (Virtualization Support)
برای استفاده از ابزارهایی مانند Docker، KVM/QEMU و نرمافزارهای مجازیسازی، باید پشتیبانی سختافزاری مجازیسازی فعال شود. این گزینه معمولاً در BIOS خاموش است و بسته به پردازنده به نامهای Intel VT-x، AMD-V یا SVM Mode قابل فعالسازی است.
۵. فعال کردن TPM (Trusted Platform Module)
TPM یک میکروچیپ امنیتی روی مادربرد است که کلیدهای رمزنگاری، رمز عبور و گواهیها را ذخیره میکند. ویندوز ۱۱ برای عملکرد صحیح نیاز به TPM 2.0 دارد. لینوکس معمولاً به TPM وابسته نیست، اما در بوت دوگانه توصیه میشود TPM فعال باشد. بیشتر لپتاپهای جدید TPM را بهطور پیشفرض فعال دارند. در مادربردهای گیگابایت، این گزینه در بخش Peripherals > Trusted Computing 2.0 تحت عنوان «Secure Device Support» قرار دارد. توصیه میشود TPM فقط برای ویندوز استفاده شود و برای رمزنگاری لینوکس نیازی به آن نیست.
با اعمال این پنج تغییر در BIOS، سیستم بوت دوگانه ویندوز و لینوکس بدون مشکل کار خواهد کرد و دیگر با منوی بوت گیجکننده یا تداخل سیستم مواجه نخواهید شد. تغییر سیستمعامل به راحتی و بدون دردسر انجام میشود.
