دیدن افراد زیادی که برای تمیز کردن مانیتور، لپتاپ یا تلفن همراه از دستمالهای الکلی استفاده میکنند، امری رایج است. در نگاه اول این کار منطقی به نظر میرسد؛ الکل خاصیت ضدعفونی دارد و به دلیل تبخیر سریع، برای وسایل الکترونیکی بیخطر تصور میشود. اما در واقعیت، این کار میتواند آسیب بیشتری به دستگاه وارد کند تا فایدهای داشته باشد. دلیل آن به شرح زیر است:
چرا دستمالهای الکلی میتوانند به صفحهنمایش آسیب بزنند
برای درک این موضوع که چرا این دستمالها به صفحهنمایش آسیب میزنند، باید به لایههای پوششی روی آن توجه کرد—این لایهها همان بخشهایی هستند که تحت تأثیر قرار میگیرند. استفادهی گاهبهگاه از دستمال الکلی احتمالاً آسیبی دائمی وارد نمیکند، اما بیشتر صفحهنمایشها دارای دو نوع پوشش رایج هستند: پوشش ضدانعکاس نور (anti-glare) و پوشش اولئوفوبیک.
پوشش ضدانعکاس (یا گاهی ضدبازتاب، که گرانتر است) روی انواع مختلف صفحهنمایشها از جمله مانیتورها، تلویزیونها و لپتاپها وجود دارد. این لایه نازک مستقیماً روی سطح اعمال میشود تا بازتاب نور خورشید و چراغها را کاهش دهد و دید صفحه آسانتر شود.
پوشش اولئوفوبیک روی نمایشگرهای لمسی مانند لپتاپها، تبلتها و تلفنهای هوشمند رایج است. وظیفهی آن دفع چربی و آلودگی و آسانتر کردن تمیزکاری سطح است. این دو نوع پوشش میتوانند همزمان روی یک نمایشگر وجود داشته باشند.
هر دو پوشش نسبتاً حساس هستند و در برابر مواد شیمیایی موجود در دستمالهای مرطوب آسیبپذیرند. الکل، که در بیشتر این دستمالها یافت میشود، قدرت حلکردن هر دو پوشش را دارد. استفادهی مکرر میتواند به مرور این لایهها را از بین ببرد.
با از بین رفتن پوشش اولئوفوبیک، صفحهنمایش اثر انگشت بیشتری جذب میکند و بدون پوشش ضدانعکاس، بازتاب نور آزاردهندهتر میشود و دیدن محتوا دشوارتر خواهد شد. حتی اگر آسیب بهطور یکنواخت رخ ندهد، نتیجه میتواند بدتر باشد چون صفحه ظاهری لکهدار و ناهموار پیدا میکند.
الکل تنها عامل آسیب نیست. ترکیبات آمونیومی، اسیدهای ضعیف مثل اسید سیتریک، و حلالها و مواد فعالکنندهی سطحی دیگر هم میتوانند لایههای محافظ را تخریب کنند. حتی دستمالهایی که مخصوص وسایل الکترونیکی معرفی میشوند، معمولاً حاوی این مواد هستند، هرچند با غلظت کمتر.
آسیب به صفحهکلید و سایر قطعات پلاستیکی
معمولاً وقتی افراد صفحهی لپتاپ یا مانیتور را تمیز میکنند، به صفحهکلید، ماوس و ترکپد هم دستمال میکشند. این وسایل به دلیل تماس مداوم بیشتر آلوده میشوند و تمیزکردن آنها وسوسهکننده است.
اما الکل و سایر حلالهای موجود در دستمالهای مرطوب برای برخی پلاستیکها، لاستیکها و پوششهای نرم بسیار مخرباند. حروف روی صفحهکلید ممکن است پاک شوند، رنگها کمرنگ شوند و پلاستیکها یا لاستیکها خشک و مات شوند. این موضوع فرسودگی قطعات را سرعت میبخشد. حتی ممکن است پوشش نرم ترکپد شروع به پوستهپوسته شدن کند.
دستمالهای آغشته به استون (مثل دستمالهای پاککنندهی لاک ناخن) بسیار مخربتر هستند و میتوانند بعضی پلیمرها را کاملاً حل کنند.
اگر دستمال بیش از حد مرطوب باشد، احتمال نفوذ مایع به زیر کلیدها و رسیدن به مادربرد وجود دارد و این میتواند باعث اتصال کوتاه شود، هرچند احتمال آن بسیار کم است.
برای تمیزکاری حتی به الکل نیاز نیست
هرچند الکل اثر انگشت و آلودگی را راحتتر حل میکند، برای تمیز کردن مانیتور یا لپتاپ ضروری نیست.
یک دستمال میکروفایبر نرم و کمی آب شیر (یا بهتر از آن آب مقطر) کافی است. الیاف میکروفایبر بسیار ظریفاند، سطح را خط نمیاندازند و تقریباً هر نوع آلودگی—even چربی و مواد چسبناک—را پاک میکنند.
دستمال کاغذی یا دستمال توالت به دلیل زبری میتواند سطح را خراش دهد و پرز بهجا بگذارد و حتی تمیزکنندگی ضعیفتری نسبت به میکروفایبر دارد.
برای تمیز کردن صفحه، دستگاه را خاموش کنید، کمی آب روی دستمال میکروفایبر بزنید و سطح را بهآرامی پاک کنید. حرکت دایرهای برای لکههای سخت مانند نوشیدنی خشکشده مؤثرتر است. فشار بیش از حد وارد نکنید تا به لایههای داخلی صفحه آسیب نرسد.
بلافاصله پس از تمیزکاری، با یک دستمال خشک سطح را پاک کنید تا خطر نفوذ آب و ایجاد خط و لکه به حداقل برسد.
برای صفحهکلید و ماوس میتوان از برسهای کوچک و سخت برای تمیز کردن شیارها استفاده کرد و سپس با دستمال کمی مرطوب و بعد خشک پاک کرد. گوشپاککن کمی مرطوب برای فضاهای کوچک مناسب است.
در مورد کیبوردهای مکانیکی، میتوان کلیدها را جدا کرد و با آب گرم و صابون ملایم شست و چند روز برای خشکشدن کامل صبر کرد.
در نهایت، دستمالهای مرطوب برای پوست بیخطرند اما برای مانیتور، لپتاپ، تلویزیون، تلفن همراه یا تقریباً هر وسیلهی دیگری که برایشان طراحی نشدهاند، مناسب نیستند. این دستمالها میتوانند پوششهای ضدانعکاس و اولئوفوبیک را از بین ببرند. هرچند خطر ممکن است بزرگ نباشد، اما کاملاً قابل اجتناب است و میتوان تنها با یک دستمال میکروفایبر و کمی آب مقطر، صفحهای کاملاً تمیز داشت.
