در عمل، قابلیت «راهاندازی سریع» (Fast Startup) در ویندوز قرار است عملکرد سیستم را بهبود بخشد، اما پس از غیرفعال شدن آن، بسیاری از جنبههای عملکردی سیستم بهتر میشود. برای برخی از کاربران نیز دلایلی وجود دارد که ممکن است بخواهند این قابلیت را غیرفعال کنند.
عملکرد قابلیت Fast Startup در ویندوز
برای درک دلایل غیرفعال کردن این ویژگی، ابتدا باید دانست که دقیقاً چه کاری انجام میدهد. در بیشتر موارد، این قابلیت بهصورت پیشفرض فعال است و کاربران حتی متوجه اجرای آن نمیشوند. هدف آن ساده است؛ کمک به روشن شدن سریعتر سیستم در هنگام راهاندازی. اما نکته مهم، نحوه انجام این کار است.
در حالت عادی، زمانی که سیستم خاموش میشود، ویندوز تمامی برنامهها را میبندد، کاربر را از حساب خارج میکند و حافظه سیستم را پاک کرده و دستگاه را کاملاً خاموش میکند. اما Fast Startup همه این مراحل را انجام نمیدهد. این قابلیت وضعیت فعلی سیستم عامل را ذخیره کرده و بهجای شروع از ابتدا، در راهاندازی بعدی از همان وضعیت ذخیرهشده بوت میکند.
درواقع، Fast Startup ترکیبی از خاموش کردن کامل و حالت Hibernate است؛ موضوعی که شاید مفید به نظر برسد، اما همین ترکیب نصفهونیمه میتواند منبع مشکلات متعددی در سیستم باشد.
جلوگیری از رفع مشکلات با راهاندازی مجدد
در هنگام بروز مشکلات، یکی از اولین توصیهها معمولاً «راهاندازی مجدد سیستم» است، زیرا در بسیاری از موارد باعث رفع خطاها میشود. با این حال، Fast Startup مانع از اجرای کامل این فرآیند میشود. چون سیستم بهجای راهاندازی تازه، از حالت ذخیرهشده بوت میکند، اگر خطا یا مشکلی در همان حالت ذخیرهشده وجود داشته باشد، دوباره بارگذاری خواهد شد و مشکل پابرجا میماند.
جلوگیری از بهروزرسانی درایورها و سیستم
برخی از بهروزرسانیها، مخصوصاً در سطح سیستم یا درایورها، تنها پس از یک راهاندازی کامل اعمال میشوند. Fast Startup چون از یک حالت کششده سیستم بوت میکند، ممکن است مانع از نصب صحیح برخی از بهروزرسانیها شود. این موضوع درایورهای سختافزاری مانند کارت گرافیک را نیز دربر میگیرد.
بیدار شدن تصادفی سیستم
در بعضی موارد، ممکن است سیستم پس از خاموش شدن، بهصورت خودکار دوباره روشن شود. علت آن میتواند تنظیمات برق و تایمرهای بیدارباش مرتبط با Fast Startup باشد. این ویژگی ممکن است حتی در حالت بسته بودن در لپتاپ نیز باعث روشن شدن ناگهانی سیستم شود و بهصورت جزئی بر مصرف باتری تأثیر بگذارد.
سختتر شدن دسترسی به BIOS یا UEFI
فعال بودن Fast Startup زمان بوت سیستم را کوتاهتر میکند و در نتیجه، زمان لازم برای ورود به منوی BIOS/UEFI کاهش مییابد. در چنین حالتی، دسترسی به تنظیمات بایوس دشوارتر میشود. هرچند میتوان با نگهداشتن کلید Shift و انتخاب گزینه Restart از درون ویندوز، وارد محیط بایوس شد، اما در مجموع فعال بودن این قابلیت باعث کاهش دسترسی راحت به تنظیمات سطح پایین سیستم میشود.
مواردی که بهتر است Fast Startup فعال بماند
با وجود تمام معایب ذکرشده، در برخی شرایط میتوان Fast Startup را فعال نگه داشت. اگر سیستم هیچ مشکلی ندارد، فعال بودن آن مانعی ندارد. در رایانههایی با هارد دیسک مکانیکی (HDD)، این قابلیت میتواند زمان بوت را بهطور محسوسی کاهش دهد.
اما در سیستمهایی با حافظه SSD، این ویژگی عملاً تفاوت چندانی در سرعت بوت ایجاد نمیکند و ممکن است ارزش دردسرهای احتمالی را نداشته باشد.
نحوه غیرفعال کردن Fast Startup
برای غیرفعال کردن این ویژگی در ویندوز ۱۱، مراحل زیر انجام میشود:
- ورود به Control Panel
- انتخاب گزینه Hardware and Sound
- در بخش Power Options، انتخاب گزینه Choose what the power buttons do
- انتخاب Change settings that are currently unavailable
- غیرفعال کردن گزینه Turn on Fast Startup
پس از ذخیره تغییرات، قابلیت راهاندازی سریع غیرفعال خواهد شد. برای فعالسازی دوباره نیز کافی است همان مراحل را طی کرده و گزینه مذکور را دوباره روشن کرد.
ویژگی Fast Startup مثالی از تنظیمات پیشفرضی است که ممکن است بهجای بهبود عملکرد، مشکلاتی برای سیستم ایجاد کند. با غیرفعال کردن آن و بهینهسازی سایر تنظیمات پیشفرض، میتوان پایداری، سرعت و طول عمر سختافزار را در سطح بهتری حفظ کرد.
