کپی و پیست در ویندوز اکنون بیشتر شبیه یک کنسول هوش مصنوعی شده تا یک کلیپبورد ساده. با انتشار PowerToys نسخه ۰.۹۶، ابزار Advanced Paste میتواند مدلهای هوش مصنوعی را مستقیماً روی واحد پردازش عصبی (NPU) رایانه اجرا کرده و در صورت نیاز، کار را به ترکیبی از سرویسهای ابری واگذار کند.
Advanced Paste در PowerToys چه کاری انجام میدهد؟
Advanced Paste یک ابزار مدیریت کلیپبورد در Microsoft PowerToys برای ویندوز ۱۱ و ۱۰ است. این قابلیت پشت میانبر Win + Shift + V قرار دارد و محتوای کلیپبورد را پیش از چسباندن، تبدیل یا اصلاح میکند.
حتی بدون استفاده از هوش مصنوعی، Advanced Paste امکانهای زیر را ارائه میدهد:
| قابلیت | توضیح | اجرا بهصورت محلی |
|---|---|---|
| Paste as Plain Text | حذف همه قالببندیها و چسباندن متن ساده | بله |
| Paste as Markdown | تبدیل قالببندی HTML به Markdown | بله |
| Paste as JSON | تبدیل متن ساختاریافته (مثل XML) به JSON | بله |
| ذخیره به صورت txt. / html. / png. | ذخیره متن یا تصویر کلیپبورد بهعنوان فایل | بله |
| تبدیل تصویر به متن | استخراج متن از تصویر با OCR | بله |
| تبدیل رسانه به mp3. / mp4. | تبدیل صدا یا ویدیو | بله |
گزینه Paste with AI یک مدل زبانی را به این مجموعه اضافه میکند تا امکان خلاصهسازی، ترجمه، بازنویسی، تغییر لحن و… با یک دستور فراهم شود. نسخه ۰.۹۶ جایی است که این لایه هوش مصنوعی از یک وابستگی ابری، به سیستمی ترکیبی تبدیل میشود.
هوش مصنوعی روی دستگاه: Foundry Local و Ollama روی NPU
بزرگترین تغییر در PowerToys 0.96 این است که Advanced Paste دیگر مجبور نیست متن را برای پردازش هوش مصنوعی به یک API ابری ارسال کند. اکنون میتواند از موارد زیر استفاده کند:
| ارائهدهنده محلی | نقش | نیازمندیها |
|---|---|---|
| Foundry Local | اجرای مدلهای AI روی دستگاه با استفاده از NPU | نصب برنامه Foundry Local |
| Ollama | ارائه مدلهای متنباز مانند Llama و Mistral برای استفاده محلی | نصب برنامه Ollama |
با انتخاب هر یک از این ارائهدهندهها:
- نیازی به API Key نیست.
- هزینه مصرف مدل وجود ندارد.
- اتصال اینترنت لازم نیست.
- داده کلیپبورد از دستگاه خارج نمیشود.
این مورد برای سازمانهایی که با خطر نشت اطلاعات در ابزارهای ابری حساساند، اهمیت بالایی دارد.
هوش مصنوعی ترکیبی: ترکیب مدلهای محلی و ابری
Advanced Paste ابتدا فقط از یک سرویس ابری (OpenAI) پشتیبانی میکرد، اما اکنون از چندین ارائهدهنده پشتیبانی میکند:
| ارائهدهنده | نوع | کاربرد |
|---|---|---|
| OpenAI | ابری | تولید متن، کد، پردازشهای عمومی |
| Azure OpenAI | ابری | کاربردهای سازمانی و کنترل منطقهای |
| Mistral | ابری | مدلهای سریع و فشرده |
| Google Gemini | ابری | ترجمه و پردازشهای منطقی |
| Azure AI Inference | ابری | مجموعهای از مدلهای میزبانیشده |
| Foundry Local | محلی | پردازش آفلاین و امن |
| Ollama | محلی | مدلهای متنباز بدون محدودیت فروشنده |
در تنظیمات PowerToys، میتوان چندین مدل را اضافه و از طریق یک منوی انتخاب سریع، بین آنها جابهجا شد.
این امکان اجازه میدهد:
- کارهای سنگین یا عمومی به مدلهای ابری سپرده شود.
- دادههای حساس تنها با مدلهای محلی پردازش شود.
- بدون تغییر برنامه یا محیط، ارائهدهنده هوش مصنوعی عوض شود.
چرا این موضوع از نظر هزینه و حریم خصوصی اهمیت دارد؟
هوش مصنوعی ابری بر اساس هزینه بهازای مصرف (Token) کار میکند و استفاده مکرر از عملیات کوچک میتواند هزینههای بالایی ایجاد کند.
اما مدلهای محلی:
- تنها نیازمند سختافزار و انرژی هستند
- هزینه هر درخواست نزدیک به صفر است
- دادهها در دستگاه باقی میمانند
این روش به سازمانها اجازه میدهد کارهای روزمره مانند ترجمه، خلاصهسازی و اصلاح متن را بهصورت محلی انجام دهند و فقط عملیات سنگین یا خاص را به مدلهای ابری بسپارند.
رابط کاربری جدید Advanced Paste در PowerToys 0.96
PowerToys 0.96 ظاهر Advanced Paste را تغییر داده تا مشخص شود چه محتوایی قرار است کجا ارسال شود.
| بخش | کارکرد |
|---|---|
| پیشنمایش کلیپبورد | نمایش محتوای فعلی |
| انتخاب مدل | انتخاب ارائهدهنده هوش مصنوعی |
| لیست اقدامات | شامل Paste with AI، تبدیل رسانه و … |
| نوار پیشرفت | نمایش وضعیت پردازش |
تنظیمات جدید امکانهایی مانند:
- ذخیره دستورات AI
- فعالسازی تاریخچه کلیپبورد
- اختصاص میانبرهای مستقیم
- غیرفعال کردن یا مخفی کردن گزینههای خاص
را فراهم میکند.
پیکربندی ارائهدهندههای هوش مصنوعی
این مراحل در PowerToys Settings انجام میشود:
- بخش Advanced Paste را باز کنید.
- «Paste with AI» را فعال کنید.
- ارائهدهنده را انتخاب کنید (OpenAI، Azure، Google، Foundry Local و …).
- API Key یا مسیر مدل محلی را وارد کنید.
- ذخیره و انتخاب در منوی مدلها.
Advanced Paste میتواند در صورت استفاده از OpenAI، از قابلیتهای Semantic Kernel نیز بهره ببرد و زنجیرههای چندمرحلهای ایجاد کند.
Advanced Paste در استفاده روزمره چگونه عمل میکند؟
نمونههای کاربردی:
- خلاصهسازی متن: کپی متن → انتخاب مدل → اجرای عمل ذخیرهشده
- ترجمه: انتخاب مدل مناسب برای ترجمه
- تغییر لحن یا بازنویسی: تبدیل متن به ایمیل رسمی، سادهسازی توضیحات و…
- تولید کد: ایجاد کد از توضیحات طبیعی
نسخه ۰.۹۶ این امکان را میدهد که همین کارها کاملاً محلی انجام شوند یا به مدلهای ابری هدایت شوند.
نقش Advanced Paste در مسیر کلی هوش مصنوعی ویندوز
ویندوز ۱۱ بهتدریج به سمت یک «سیستم عامل عاملمحور» حرکت میکند که ابزارهای کوچک هوشمند در تمام بخشهای آن حضور دارند. Advanced Paste نمونهای از این رویکرد است؛ یک ابزار ساده اما مؤثر که عملیات هوش مصنوعی را دقیقاً در همان نقطه انجام میدهد که کاربر با متن سروکار دارد: کلیپبورد.
اکنون عملیات کپی-پیست در ویندوز تنها انتقال ساده داده نیست، بلکه یک «مرکز هوش مصنوعی» قابلپیکربندی است که میتواند بهصورت محلی یا ابری کار کند.
