چه برای دانلود درایور مخصوص کارت گرافیک، چه برای بررسی امکان اجرای یک بازی جدید با نرخ فریم مناسب، یا حتی بررسی مشخصات یک کامپیوتر ناآشنا، دانستن مدل دقیق کارت گرافیک (GPU) اهمیت زیادی دارد. روشهای مختلفی برای انجام این کار وجود دارد که در ادامه معرفی میشوند.
چرا دانستن نوع GPU اهمیت دارد؟
تمام کامپیوترها دارای سختافزار گرافیکی هستند که وظایفی مانند نمایش دسکتاپ، پخش ویدئو و رندر کردن بازیهای سنگین را بر عهده دارد. بیشتر سیستمهای امروزی از پردازندههای گرافیکی ساخت Intel، NVIDIA یا AMD استفاده میکنند، اما به خاطر سپردن مدل دقیق آنها همیشه آسان نیست.
در کنار پردازنده مرکزی (CPU) و حافظه رم، کارت گرافیک معمولاً مهمترین قطعه برای اجرای بازیهای کامپیوتری محسوب میشود. اگر GPU بهاندازه کافی قدرتمند نباشد، اجرای بازیهای جدید امکانپذیر نخواهد بود یا باید با تنظیمات گرافیکی پایینتری انجام شود.
برخی سیستمها از گرافیک کممصرف داخلی یا مجتمع استفاده میکنند، در حالی که برخی دیگر دارای کارتهای گرافیک مجزا و قدرتمند هستند که گاهی با عنوان کارت ویدئویی نیز شناخته میشوند. در ادامه، روشهای مشاهده مشخصات کارت گرافیک در ویندوز توضیح داده شده است.
بررسی کارت گرافیک در ویندوز با Task Manager
در ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۱ میتوان اطلاعات و میزان استفاده از GPU را مستقیماً از طریق Task Manager مشاهده کرد. برای این کار، روی نوار وظیفه کلیک راست کرده و گزینه «Task Manager» را انتخاب کنید یا کلیدهای Ctrl+Shift+Esc را فشار دهید.
پس از باز شدن پنجره، به تب «Performance» بروید. اگر تبها نمایش داده نمیشوند، روی «More Details» کلیک کنید. سپس از ستون سمت چپ گزینه «GPU 0» را انتخاب کنید. نام سازنده و مدل کارت گرافیک در گوشه بالای سمت راست نمایش داده میشود.
در این بخش اطلاعات دیگری مانند میزان حافظه اختصاصی GPU نیز قابل مشاهده است. در ویندوز ۱۱، میزان استفاده از کارت گرافیک و حتی مصرف آن توسط هر برنامه نیز نمایش داده میشود.
اگر سیستم دارای چند کارت گرافیک باشد، گزینههایی مانند «GPU 1» و موارد مشابه نیز دیده میشوند که هر کدام نمایانگر یک GPU فیزیکی متفاوت هستند.
در سیستمهایی مانند لپتاپها که هم GPU مجتمع و هم GPU مجزا دارند، امکان انتخاب کارت گرافیکی مورد استفاده برای بازیها از طریق تنظیمات ویندوز ۱۱ یا پنل کنترل NVIDIA وجود دارد.
بررسی کارت گرافیک با System Information
پنجره System Information اطلاعات بسیار کاملی از سختافزار سیستم ارائه میدهد. برای دسترسی به آن، منوی Start را باز کرده و عبارت «msinfo» یا «System Information» را جستجو کنید، سپس روی «System Information» کلیک کنید.
در این پنجره، به مسیر Components > Display بروید. نام کارت گرافیک در بالاترین بخش این صفحه نمایش داده میشود.
بررسی کارت گرافیک با PowerShell
در ویندوز ۱۰ و ویندوز ۱۱ میتوان از PowerShell نیز برای مشاهده اطلاعات GPU استفاده کرد. منوی Start را باز کرده و PowerShell یا Terminal را جستجو کنید، سپس PowerShell را اجرا کنید. اجرای آن بهصورت مدیر سیستم الزامی نیست.
دستور زیر را در پنجره PowerShell وارد کنید:
Get-CimInstance win32_VideoController
پس از اجرای این دستور، اطلاعات کاملی از کارت گرافیک نمایش داده میشود. نام GPU در بالای خروجی قرار دارد. در صورت وجود چند GPU، اطلاعات مربوط به هر کدام بهصورت جداگانه نمایش داده میشود.
بررسی کارت گرافیک با DxDiag
ابزار DirectX Diagnostic Tool یا DxDiag نیز اطلاعات کارت گرافیک را نمایش میدهد. این ابزار در ویندوز ۱۰ و ۱۱ وجود دارد. برای اجرا، کلیدهای Windows+R را فشار دهید، عبارت dxdiag را وارد کرده و Enter بزنید.
پس از باز شدن پنجره، به تب «Display» بروید و قسمت «Name» در بخش «Device» را بررسی کنید. اطلاعات دیگری مانند میزان حافظه ویدئویی (VRAM) نیز در همین قسمت نمایش داده میشود.
بررسی کارت گرافیک با ابزارهای جانبی
تمام روشهای بالا از ابزارهای داخلی ویندوز استفاده میکنند، اما نرمافزارهای جانبی نیز گزینههای قدرتمندی هستند. یکی از محبوبترین آنها HWiNFO64 است. این برنامه سبک، قابل حمل (بدون نیاز به نصب) و قادر به نمایش اطلاعات لحظهای مانند دما، فرکانس و مشخصات کامل سختافزار است.
پس از اجرای HWiNFO64 میتوان حالت «Summary-only»، «Sensors-only» یا حالت کامل را انتخاب کرد. در حالت خلاصه، مشخصات سختافزاری سیستم نمایش داده میشود و اطلاعات GPU در گوشه بالای سمت راست قرار دارد. در حالت کامل یا Sensors-only نیز با مراجعه به بخش Video Adapter میتوان مدل، سازنده و سایر جزئیات کارت گرافیک را مشاهده کرد.
در صورتی که کارت گرافیک فعلی قدیمی یا ضعیف باشد و پاسخگوی نیازها نباشد، ارتقای آن معمولاً کار دشواری نیست. تنها به یک کارت گرافیک جدید، چند پیچگوشتی ساده و کمی حوصله نیاز است.
