تعدادی برنامه وجود دارد که تصور استفاده از ویندوز بدون آنها تقریباً غیرممکن است. بلافاصله پس از پایان نصب و راهاندازی ویندوز روی یک کامپیوتر جدید، این برنامهها در اولویت نصب قرار میگیرند.
۱. Firefox
یک شوخی قدیمی وجود دارد که میگوید تنها کاربرد Microsoft Edge دانلود Chrome یا Firefox است، اما حتی برای همین کار هم از Edge استفاده نمیشود. فایلهای نصب برنامههای مهم روی یک فلش USB قدیمی نگهداری میشوند و Firefox یکی از آنهاست.
این مرورگر متنباز، اولین برنامهای است که روی هر سیستم ویندوزی جدید نصب میشود، زیرا هم برای کار و هم برای استفاده روزمره، انتخاب اصلی محسوب میشود و همچنین برای دانلود و نصب سایر برنامههای این فهرست کاربرد دارد.
۲. Total Commander
اگرچه گاهی از File Explorer ویندوز استفاده میشود، اما Total Commander مدیر فایل اصلی و روزمره است. این برنامه از اولین تجربه کار با کامپیوتر مورد استفاده قرار گرفته و حتی پس از گذشت بیش از دو دهه، تصور ویندوز بدون آن دشوار است.
Total Commander امکاناتی دارد که File Explorer فقط میتواند آرزوی آنها را داشته باشد؛ مانند مدیریت دوپنجرهای فایلها، میانبرهای صفحهکلید قابل شخصیسازی، تغییر نام دستهجمعی فایلها و قابلیتهای بسیار دیگر. رابط کاربری آن شاید قدیمی به نظر برسد، اما عمداً بدون تغییر باقی مانده است.
اگرچه امکان خرید لایسنس وجود دارد، نسخه آزمایشی این برنامه بدون محدودیت زمانی قابل استفاده است و تنها مزاحمت آن، کلیک روی یک دکمه هنگام اجراست.
۳. Fan Control
Fan Control طی سالها به یکی از محبوبترین برنامههای ویندوزی تبدیل شده است. این برنامه هنگام اسمبل سیستم دسکتاپ کشف شد، زمانی که نیاز به نرمافزاری وجود داشت که بتواند سرعت فنهای کیس را بر اساس دمای کارت گرافیک تنظیم کند؛ قابلیتی که هنوز هم در بسیاری از BIOSها و نرمافزارهای مدیریت فن وجود ندارد.
امروزه Fan Control تنها ابزار کنترل فن مورد استفاده است. با آن میتوان منحنی اختصاصی برای فنهای کیس تعریف کرد تا همزمان با افزایش فشار روی GPU، سرعت آنها افزایش یابد، و همچنین منحنی جداگانهای برای فن CPU ساخت تا از نوسان دائمی سرعت جلوگیری شود. این برنامه برای کسانی که به دنبال کنترل دقیق، ساده و قدرتمند فنها هستند، انتخابی ایدهآل است.
۴. VLC Media Player
با وجود رواج استریم ویدیو، VLC همچنان یکی از ضروریترین برنامههاست. این پخشکننده رایگان، متنباز و دائماً بهروزرسانیشده، تقریباً هر فایل صوتی یا تصویری را بدون دردسر اجرا میکند و از نظر سازگاری، بیرقیب است.
۵. FastStone Photo Resizer
برای تغییر اندازه و مدیریت تصاویر، FastStone Photo Resizer ابزاری بسیار کاربردی است. قابلیت تغییر اندازه دستهجمعی تصاویر، هنگام آمادهسازی عکسها برای بررسی یا انتشار، صرفهجویی بزرگی در زمان ایجاد میکند.
رابط کاربری آن قدیمی به نظر میرسد، اما گزینههای گستردهای برای تنظیم دقیق خروجی ارائه میدهد. شاید زیباترین برنامه این حوزه نباشد، اما بدون تردید یکی از قدرتمندترینهاست.
۶. Paint 3D
دلیل کنار گذاشته شدن Paint 3D توسط مایکروسافت چندان روشن نیست، زیرا این برنامه برای ویرایشهای ساده تصویری عالی عمل میکند. کارهایی مانند حاشیهنویسی اسکرینشاتها، تغییر اندازه و برش تصاویر، تنظیم نسبت تصویر و ترکیب چند تصویر بهراحتی با آن انجام میشود.
رابط کاربری روان، سرعت بالا، مصرف کم منابع و رایگان بودن، Paint 3D را به ابزاری کاربردی تبدیل کرده است. اگرچه دیگر از Microsoft Store قابل دانلود نیست، نسخههای سالم آن از مخزن GitHub پروژه TheDoggyBrad Paint 3D در دسترس هستند.
۷. WinRAR
ابزار داخلی ویندوز برای فشردهسازی فایلها در مواقع ضروری قابل قبول است، اما WinRAR امکانات بیشتری ارائه میدهد؛ از جمله پشتیبانی از رمز عبور، روشهای متنوع فشردهسازی و کنترل دقیقتر فایلها.
این برنامه عملاً بهصورت نامحدود قابل استفاده است و تنها با پیامهای یادآوری خرید لایسنس همراه است.
۸. One Photo Viewer
One Photo Viewer یک نمایشگر عکس سبک و مینیمال است که بدون شلوغی و امکانات اضافی، دقیقاً همان کاری را انجام میدهد که از آن انتظار میرود: نمایش سریع و روان تصاویر.
عدم وابستگی به بهروزرسانیهای مداوم و تمرکز روی یک وظیفه مشخص، باعث شده این برنامه جایگاه ثابتی در فهرست برنامههای ضروری ویندوز داشته باشد.
۹. RivaTuner Statistics Server (RTSS)
RTSS یکی از بهترین ابزارها برای محدود کردن نرخ فریم و نمایش اطلاعات عملکرد در بازیهاست. اگرچه هنگام محدودسازی فریم کمی تأخیر اضافه میکند، برای بازیهای غیررقابتی این موضوع اهمیتی ندارد.
این ابزار هم روی دسکتاپ و هم روی دستگاههای دستی ویندوزی عملکرد بهتری نسبت به محدودکنندههای داخلی ارائه میدهد و میتواند با نرمافزارهایی مانند MSI Afterburner یا HWiNFO ترکیب شود تا اطلاعات بیشتری نمایش دهد.
۱۰. HWiNFO
HWiNFO یکی از کاملترین ابزارهای مانیتورینگ لحظهای سیستم است و روی دسکتاپ، لپتاپ و دستگاههای قابلحمل ویندوزی بهخوبی کار میکند.
این برنامه تقریباً تمام اطلاعات سختافزاری قابل تصور را نمایش میدهد؛ از دمای CPU و GPU گرفته تا تایمینگهای دقیق RAM. رابط کاربری مناسب، بهروزرسانیهای منظم، پشتیبانی گسترده از قطعات مختلف و رایگان بودن، آن را به گزینهای بیرقیب تبدیل کرده است.
همچنین HWiNFO بهعنوان منبع داده برای RTSS استفاده میشود تا آمارهای پیشرفتهتری در بازیها نمایش داده شوند.
اگر بهتازگی یک کامپیوتر جدید اسمبل شده است، نصب برنامههای ضروری تنها قدم اول محسوب میشود. غیرفعال کردن برخی قابلیتهای غیرضروری، تغییر تنظیمات مهم و حذف برنامههای اضافی نیز نقش مهمی در بهینهسازی تجربه ویندوز دارند.
