احتمالاً ابزارهای کلاسیکی مانند ps، df و curl سالهاست در خط فرمان استفاده میشوند، اما همیشه جا برای بهبود وجود دارد. در کنار مجموعه عظیم ابزارهای GNU که از دههها پیش همراه لینوکس بودهاند، برخی ابزارهای مدرن با رابط کاربری رنگی و امکانات کاربردیتر معرفی شدهاند که تجربه کار با ترمینال را بهطور محسوسی بهبود میدهند.
در ادامه، سه ابزار مدرن معرفی میشود که با حفظ کارایی ابزارهای قدیمی، خوانایی بهتر و قابلیتهای جدیدی ارائه میکنند.
procs؛ نسخهای مدرن و بهروز از ps
دستور ps از سال ۱۹۹۲ در لینوکس حضور دارد و ظاهر قدیمی آن کاملاً قابلتشخیص است. ابزار procs با حفظ عملکرد اصلی، یک نوسازی جدی در ظاهر و قابلیتها ارائه میدهد.
مهمترین ویژگی procs رابط کاربری رنگی آن است که خواندن خروجیهای پیچیده را بسیار سادهتر میکند. رنگها در تفکیک اطلاعات، از لاگها گرفته تا کد منبع، نقش مهمی دارند و در این ابزار بهخوبی بهکار گرفته شدهاند.
پشتیبانی از pager نیز یکی دیگر از مزایای procs است؛ قابلیتی که ps بهصورت پیشفرض ندارد. امکان فیلتر کردن پردازشها بدون نیاز به grep نیز فراهم شده و تنها با وارد کردن نام پردازش میتوان به نتیجه رسید. همچنین از عملگرهای منطقی مانند –or، –and، –nand و –nor پشتیبانی میشود.
علاوه بر این، امکان تعریف ستونهای سفارشی از طریق فلگها یا فایل تنظیمات وجود دارد؛ ستونهایی شامل اطلاعاتی مانند کانتینرهای Docker، اتصالات TCP/UDP و مصرف حافظه. نکته جالب اینکه procs علاوه بر لینوکس، روی ویندوز و macOS نیز در دسترس است.
duf؛ جایگزینی خوانا و رنگی برای df
دستور df سالهاست بدون تغییر ظاهری مورد استفاده قرار میگیرد. ابزار duf دقیقاً برای حل یک مشکل طراحی شده است: خوانایی. این ابزار با پشتیبانی از ۲۵۶ رنگ، اطلاعات مربوط به فضای دیسک را بهصورت منظم و گروهبندیشده نمایش میدهد.
چیدمان دادهها بر اساس اصول تجربه کاربری انجام شده و درک اطلاعات را در یک نگاه آسانتر میکند. امکان فیلتر کردن خروجی با مشخص کردن مسیرها، مرتبسازی، تغییر تم، مخفیسازی بخشها و مهمتر از همه، خروجی JSON از ویژگیهای کلیدی duf است.
خروجی JSON این امکان را فراهم میکند که با ابزارهایی مانند jq، دادهها بهصورت دقیق پردازش و در اسکریپتها استفاده شوند؛ قابلیتی که برای کاربران حرفهای بسیار ارزشمند است.
HTTPie؛ جایگزینی سادهتر و خواناتر برای curl
curl همچنان یکی از ابزارهای اصلی خط فرمان است، اما HTTPie تجربهای سادهتر و شفافتر، بهویژه برای کار با APIهای REST، ارائه میدهد.
در HTTPie، نیت درخواست بهصورت صریح مشخص میشود و دیگر نیازی به نوشتن URLهای طولانی و پر از کاراکترهای خاص نیست. ارسال پارامترها بسیار خواناتر انجام میشود و پشتیبانی پیشفرض از JSON، نیاز به تعریف دستی هدرها را از بین میبرد.
جمعبندی
ابزارهای کلاسیک GNU و curl همچنان بخش جداییناپذیر سیستمهای لینوکسی هستند و قرار نیست به این زودیها حذف شوند. با این حال، ابزارهای مدرن معرفیشده با ظاهر بهروز، خوانایی بالاتر و امکانات کاربردی، جان تازهای به تجربه کار با خط فرمان میبخشند و میتوانند جایگزینهای بسیار مناسبی برای استفاده روزمره باشند.
